چرا بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی، روش غیرمستقیم برای انتخاب رهبر تعیین شده است؟

عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر، گفت: انتخاب رهبری انقلاب توسط مجلس خبرگان رهبری در جریان است، مطابق نظامات انتخاباتی معمول در دنیا دو روش انتخاب مستقیم (انتخاب توسط مردم) و انتخاب غیرمستقیم (انتخاب توسط نمایندگان مردم ) وجود دارد، اما چرا بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی روش انتخاب غیرمستقیم برای این کار انتخاب شده است و فرصت انتخاب  مستقیم رهبری توسط مردم فراهم نشده است؟

دکتر محمد دشتی مرویلی، در گفت و گو با پایگاه خبری طلیعه امید پرس؛ افزود:هرکدام از این دو روش دارای محاسن و معایب خاص خود هستند و با توجه به این ملاحظات  نظامات ریاستی و پارلمانیستی در کشورهای مختلف حاکم شده است.

وی ادامه داد: بر اساس دیدگاه عمومی در جایی که تخصص دارای اهمیت است، روش انتخاب غیرمستقیم دارای ارجحیت است  چراکه این روش به روش عقلا نزدیک تر است و ما را به نتیجه بهتر رهنمون می‌کند. به طور مثال ما اگر نیازمند به انتخاب یک جراح قلب برای جراحی بشویم، مسلما گرفتن مشورت از کسانی که حداقل تحصیلات عمومی پزشکی دارند به مراتب به عقل نزدیک تر است. کما اینکه ما در تمامی امور خود به متخصص مربوطه مراجعه می‌کنیم، پس باید انتخاب فقیه را به کسانی بسپاریم که با علم فقاهت آشنایی دارند.

دشتی اظهارکرد: اما از دیدگاه فقه سیاسی شیعه این روش مطابق با دیدگاه های مختلف در خصوص نظریه ولایت فقیه است، چه ولایت فقیه را انتخابی ( انتخاب یک فقیه از بین فقهای دارای شرایط) و چه انتصابی یا اکتشافی ( کشف فقیه مورد نظر شارع) بدانیم، روش انتخاب غیر مستقیم ، توجیه پذیرتر است.

وی با بیان اینکه از دیدگاه قائلین به نظریه انتخابی ( نظریه اقلیت فقها) این روش مورد پذیرش است چون به روش عقلا نزدیک تر است، گفت: از دیدگاه قائلین به نظریه انتصاب ( نظریه اکثریت فقها) نیز این روش، تنها روش در دسترس است.

■ اما تفاوت این دو نظریه در کجا خود را نشان می‌دهد؟

عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر، قائل بودن به هرکدام از این دو نظریه متفاوت، مبنا و ملاک متفاوتی برای فقیه خبره در انتخاب ولی فقیه ایجاد می‌کند، فقیه قائل به نظریه اکتشافی باید با توجه به شرایطی که برای ولی فقیه از شرع مقدس استخراج کرده است، به دنبال کشف نظر شارع مقدس( خداوند متعال) باشد و در واقع به نمایندگی از شارع اقدام به انتخاب میکند، اما فقیه خبره قائل به نظریه انتخابی این حق را برای خود قائل است که با توجه به ملاک‌های مورد نظر به نمایندگی از طرف مردم انتخاب خود را انجام دهد.

وی تصریح کرد: پس در هر حال انتخاب غیرمستقیم ولی فقیه هم با فقه سیاسی شیعه سازگار است و هم منطبق با سیره و روش عقلا است.

■ حکایت این روزهای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس

دشتی در بخش دیگری از سخنان خود خاطرنشان کرد: حکایت این روزهای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس حکایت جالبی است؛ این کشورها سالهاست که بخشی از خاک خود را در قالب پایگاه‌های نظامی در اختیار آمریکا قرار داده‌اند و سالانه ده‌ها میلیارد دلار برای تداوم این حضور هزینه می‌کنند تا این کشور  امنیت آنان را در مقابل تهدیدات منطقه ای تامین کند.

وی ادامه داد: از سوی دیگر با ایران هراسی و برجسته کردن خطر ایران، سالانه صدها میلیارد دلار تسلیحات نظامی به این کشورها می‌فروشند و به چشم گاوهای شیرده به آنان نگاه می‌کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر، گفت: اگر واقع بینانه نگاه کنیم، خطر اصلی برای امنیت این کشورها رژیم صهیونسیتی است اما ایران را به عنوان تهدید اصلی برای آن‌ها  القا کرده‌اند تا سیاست های خود را پیش ببرند. اما این هزینه‌ها و این حضور نظامی در برابر این تهدیدات اصلی و ساختگی در یک سال اخیر چگونه عمل کرده است ؟

وی افزود: در جریان حمله اسرائیل به قطر  به قصد ترور رهبران حماس که در سال اخیر اتفاق افتاد، پایگاه های نظامی آمریکا و حضور نظامی آنان کوچک‌ترین تحرکی نداشت، حالا نیز همین پایگاه ها مبدأ تجاوز به ایران شده است تا منافع رژیم صهیونسیتی تامین شود و این کشورها باید میلیارد دلار تسلیحات خریداری شده از آمریکا را برای دفاع از نظامیان آمریکایی بکار گیرند!

دشتی اظهارکرد: این ها همه نشان دهنده آن است که نظم آمریکایی و نه خرید امنیت از آمریکا به‌هیچ‌وجه امنیت این کشورها را تامین نخواهد کرد، بهترین راه برای این کشورها خروج از پیمان امنیتی با آمریکا و انعقاد پیمان امنیتی منطقه‌ای با ایران است تا از تهدید اصلی منطقه غرب آسیا یعنی اسرائیل مصون بمانند. و این یعنی طلیعه یک نظم جدید که نتیجه پیروزی ما در این جنگ خواهد بود.

■خبرنگار: مهناز روزبهانی