ضرورت همگرایی اسلامی؛ اولویت های امروز سیاست خارجی ایران

عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر گفت: تحولات ژئوپلیتیک ماه‌های اخیر، ایران و منطقه را در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر قرار داده است؛ نقطه‌ای که در آن، هرگونه خطای محاسباتی در سیاست خارجی می‌تواند آثار و تبعاتی ماندگار بر امنیت ملی و جایگاه منطقه‌ای کشور  برجای گذارد.

دکتر محمد دشتی مرویلی در گفت و گو با پایگاه خبری طلیعه امید پرس؛ افزود: این تحولات مسلما بخشی از بنیان های نظم آینده بین الملل را خواهند ساخت، واقعیت‌های میدانی از یک‌سو و تغییرات عمیق در نظم بین‌الملل از سوی دیگر، ایجاب می‌کند که تهران اولویت‌های خود را با نگاهی راهبردی بازتعریف کند.

■ همگرایی اسلامی؛ اولویت نخست و بی‌بدیل

وی ادامه داد: شرایط امروز جهان اسلام، بی‌سابقه‌ترین فرصت تاریخی برای شکل‌دهی به یک جبهه متحد در برابر رژیم صهیونیستی را فراهم کرده است. جنایات آشکار این رژیم در غزه، تهاجمات پی‌درپی به لبنان و سوریه، و نقض مکرر حقوق بین‌الملل، حتی افکار عمومی در کشورهای غربی را نیز متأثر ساخته است.

دشتی مرویلی خاطرنشان کرد: ایران باید این فضای بی‌سابقه را به ابتکار عمل دیپلماتیک بدل کند؛ این ابتکار عمل دیپلماتیک از رهگذر گسترش رایزنی‌های دوجانبه و چندجانبه با کشورهای اسلامی، فعال‌سازی ظرفیت‌های سازمان همکاری اسلامی، و بهره‌گیری از قدرت رسانه‌ای جهان اسلام و دیپلماسی عمومی قابل تحقق است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر افزود: چنین همگرایی‌ای نه‌تنها می‌تواند قدرت بازدارندگی در برابر اسرائیل را ارتقا دهد، بلکه جایگاه ایران را به‌عنوان محور مقاومت و پیشگام وحدت اسلامی تثبیت خواهد کرد.

وی تصریح کرد: تلاش در جهت رسمیت بخشیدن به جایگاه انصارالله یمن و پذیرش منطقه ای این گروه به عنوان قدرت حاکم بر صنعا از رهگذر کاهش اختلاف با عربستان و امارات یکی از این موارد می تواند باشد،  عبور جبهه مقاومت از خط کشی های مذهبی  در راستای تقویت این جبهه با همراهی  انبوه طرفداران مردمی مقاومت در جهان تسنن، به هم افزایی و تقویت جریان مقاومت منجر خواهد شد اگرچه در این مسیر  موانع بسیار است.

■عبور از سراب غرب

دشتی مرویلی خاطرنشان کرد: مذاکره با ایالات متحده و اروپا باید در پایین‌ترین مرتبه اولویت‌های سیاست خارجی ایران قرار گیرد. تجربه تاریخی و رفتار مستمر غرب، نشان می‌دهد که در نزاع بنیادین ایران و اسرائیل، آنان همواره در جبهه تل‌آویو ایستاده‌اند. طرح کلان غرب، تأمین برتری مطلق رژیم صهیونیستی در منطقه از طریق تضعیف، تجزیه و اختلاف‌افکنی میان کشورهای غرب آسیاست.

وی اظهارکرد: کمک‌های غرب به کشورهای منطقه، همانند لبنان، در عمل چیزی جز مسلح‌سازی اسرائیل، حمایت همه‌جانبه سیاسی و نظامی از آن، و سپس اعطای بسته‌های بازسازی برای آباد کردن «قبرستان شهدا» نیست، از این‌رو، انتظار هرگونه مساعدت واقعی از سوی غرب، نه‌تنها خطای راهبردی، بلکه اتلاف منابع و فرصت‌های ملی است.

■مکانیسم ماشه؛ اسلحه خالی

این عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر افزود: فعال‌سازی مکانیسم ماشه، در بدترین حالت کشور را به شرایط پیش از توافق برجام بازمی‌گرداند؛ وضعیتی که تفاوت معناداری با امروز ندارد، لذا نباید از چماق مکانیسم ماشه ترسید.

وی ادامه داد: دایره ی تحریم های فعلی آمریکا بسیار وسیع تر از آن چیزی است که با مکانیسم ماشه برمیگردد و همراهی قدرت های شرق با این تحریم ها نیز مسلماَ مانند دوران قبل از برجام نخواهد بود لذا در این میان، اعطای حتی کوچک‌ترین امتیاز به اروپا، دادن امتیاز در برابر به دست آوردن « تقریباً هیچ» است، حقیقت آن است که اروپا نه توان و نه اراده ارائه امتیاز واقعی به ایران را دارد.

■چرخش به شرق در نظم نوین جهانی

دشتی مرویلی افزود: تحولات ژرف در مناسبات بین‌المللی – از جنگ اوکراین گرفته تا روند فزاینده تنش بین چین و تایوان و تا رقابت‌های تجاری و تعرفه‌ای میان چین و هند با آمریکا – نشانگر شکل‌گیری نظمی تازه است که در آن، محوریت اقتصاد و قدرت به‌سوی شرق متمایل می‌شود.

وی یادآورشد:در چنین فضایی، ایران باید با دوری از انفعال، به بازیگری فعال در ایجاد همگرایی شرقی بدل گردد. تعمیق روابط راهبردی با چین، روسیه، هند و دیگر قدرت‌های نوظهور آسیایی، می‌تواند زمینه‌ساز شکوفایی اقتصادی، انتقال فناوری، و افزایش نفوذ ژئوپلیتیک کشور شود. این چرخش، نه یک انتخاب اختیاری، بلکه ضرورتی حیاتی برای بقا و پیشرفت در قرن بیست‌ویکم است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر افزود: سیاست خارجی امروز ایران، نیازمند بازتعریف بر محور دو اصل بنیادین است؛ همگرایی اسلامی علیه رژیم صهیونیستی و تعمیق پیوند با شرق در چارچوب نظم نوین جهانی.

وی افزود: اتکای راهبردی به غرب، سرابی است که بارها بی‌ثمر بودن آن آشکار شده است، اکنون، زمان آن رسیده است که ایران زمین بازی را خود طراحی کند، نه آن‌که در میدانی بازی کند که دیگران برایش ساخته‌اند، آینده به کشوری تعلق دارد که ابتکار عمل را در دست گیرد و با هوشمندی، مسیر تاریخ را به نفع خود تغییر دهد.

■ خبرنگار: مهناز روزبهانی